نکات مهم : فصل 7 زیست 2 - سوم تجربی
فصل هفتم
یاد گیری فصل ششم برای این فصل الزامی است!
1- تقسیم میوز باعث تولید گامت می شود (گامت سلولی هاپلوئید است که باعث تنوع ژنتیکی و همچنین عدد کروموزومی از نسلی به نسل دیگر افزایش نیابد).
2- برای تقسیم میوز فقط یکبار همانند سازی DNAانجام می شود که در مرحله S اینترفاز است.
3- میوز خود شامل دو مرحله است، میوزI و میوزII که در پایان هر مرحله عمل سیتوکینز اتفاق می افتد یعنی در مجموع دوبار سیتوپلاسم تقسیم می شود.
4- تشکیل تتراد از ویژگی های پروفاز میوز I است و کروموزوم های همتا در آنافاز I از هم جدا می شوند(بدلیل وجود ساختار تتراد) و در آنافاز که سومین مرحله است و درمیوزII کروماتید های خواهری از هم جدا می شوند در واقع تفاوت بین این دو مرحله است.
5- سلولی دیپلوئید که 44 کروموزوم دارد با تقسیم میوز چهار گامت بوجود می آورد که هر گامت 22 کروموزوم دارد این چهار گامت دو به دو با هم یکسان هستند و در واقع دو نوع گامت هاپلوئید بوجود می آید.
6- تعداد نواری های پلی نوکلئوتیدی DNA دو برابر تعداد کروموزوم هاست.
7- اسپرم و تخمک در هر جانوری دارای n کروموزوم است به این معنا که یک سری کروموزوم دارد( کروموزوم ها دو کروماتیدی نیستند) .
8- نحوه ترتیب تتراد ها روی دوک متافازی از رابطه 2 به توان n-1 بدست می آید که به جای n عدد هاپلوئیدی را قرار می دهیم برای مثال اگر سلولی در حال دیپلوئیدی (2n ) 8 کروموزوم داشته باشد که در این صورت عدد هاپلوئیدی که برابر 4 می شود را در رابطه قرار می دهیم 4-1=3 و عدد 2 را به توان سه می رسانیم که می شود 8 که این سلول 8 نوع آرایش متافازی را میتواند داشته باشد.
9- برای بدست آوردن تعداد نوارهای پلی نوکلئوتیدی تعداد کروموزوم های در حالت دیپلوئیدی را در عدد 4 ضربی می کنیم(یک کروموزوم دو کروماتیدی چهار نوار پلی نوکلئوتیدی دارد و یا یک کروماتید از دو نوار تشکیل شده) .
10- در آنافاز میوزII دو کروماتید از محل سانترومر از هم جدا می شوند مشابه آنچه در آنافاز میتوز انجام می شود(میتوز ~میوز(II . ویژگی عمده تقسیم میوز جفت شدن طولی کروموزوم های همتا در پروفاز میوزI می باشد(تتراد ها) و تولید گامت است.
11- میوز فقط در سلول های دیپلوئید انجام می شود و سلول هایی هاپلوئید ایجاد می کند اما میتوز هم در سلول های هاپلوئید و هم در سلولی های دیپلوئید انجام می شود و سلولی که در نهایت بوجود می آید از نظر ژنتیکی مشابه سلول والد است.
12- سلول هایی که اسپرم و تخمک تولید می کنند 2nهستند و با تقسیم میوز گامت های هاپلوئید ایجاد می کنند(گامت ها همیشه هاپلوئید هستند).
13- در تخمک سازی در پایان میوز I دو سلول حاصل می شود که از نظر مواد وراثتی یکسان ولی از نظر مقدار سیتوپلاسم متفاوت هستند.
14- تخمک نابالغ و اولین گویچه قطبی در آخرین مرحله میوزI بوجود می آیند و میوز II را انجام می دهند و سرانجام تخمک تمایز نیافته و دومین گویچه قطبی را بوجود می آورند.
15- با توجه به خاصیت تقسیم میوز: تخمک نابالغ و اولین گویچه قطبی دارای کروموزوم های دو کروماتیدی هستند اما تخمک نابالغ و دومین گویچه دارای کروموزوم هایی تک کروماتیدی هستند. سلول های حاصل از اولین تقسیم میوزی ضمن اسپرماتوژنز اسپرم های نابالغ نام دارند و در مرحله ی بعدی میوزتبدیل به اسپرم های تمایز نیافته و سپس به اسپرم تبدیل می شوند. نتیجه تقسیمات سلول های زاینده ی اسپرم و سلول های زاینده ی تخمک در جریان گامت زایی به ترتیب 4 اسپرم فعال و 1 تخمک است.(ساختار اسپرم و تخمک و چرخه های آن در فصل 11 بررسی خواهد شد) مقایسه مراحل مختلف میوز بین تخمک و اسپرم از نظر مضاعف بودن و یا تک کروماتیدی بودن مهم است!برای مثال ممکن است اولین گویچه قطبی با اسپرم تمایز یافته مقایسه شود و یا حالت های کروموزوم ها( همتا بودن، تک کروماتیدی بودن، مضاعف بودن و مقدار DNA و ...) بین مراحل میوز حتی با میتوز.
16- برای مثال: اگر در تخمک تمایز نیافته 7 کروموزوم غیر جنسی وجود داشته باشد در تخمک نابالغ چند کروموزوم جنسی و غیر جنسی وجود دارد؟ج- تخمک نابالغ هم 7 کروموزوم خواهد داشت و همچنین یک کروموزوم جنسی که در مجموع می شود 8 کروموزوم... .
17- کاریوتیپ تصویری است که کروموزوم های در حال تقسمیم بر حسب اندازه ردیف شده اند. در کاریوتیپ هسته سلول انسانی کروموزوم ها در 7 گروه غیر جنسی و یک گروه جنسی و در مجموع هشت گروه تقسیم بندی می شوند. بزرگترین کروموزوم ها در گروه اول قرار می گیرد و در اخرین گروه هم کوچکترین کروموزوم ها احتمال ایجاد جهش درکروموزوم های بزرگتر بیشتر از کروموزوم های کوچک است.
18- افراد مبتلا به نشانگان داون(تری زومی 21)، کروموزوم 21 اضافی دارند و فرد بیمار 45 کروموزوم اتوزومی دارد(غیر جنسی) و دو کروموزوم جنسی. احتمال تولد فرزندان مبتلا به این نشانگان با افزایش سن مادر نسبت مستقیم دارد و احتمال آن بیشتر می شود. و کروموزوم های همتا در مرحله آنافاز I از هم جدا می شوند.
19- تولید مثل غیر جنسی: فرزندان کاملا شبیه والدین هستند- فقط یک والد شرکت دارد- در بسیاری از یوکاریوت ها نیز دیده می شود و مخصوص پریکاریوت ها نیست و ممکن است جاندارانی هاپلوئیدی یا دیپلوئیدی بوجود آورند فردی که به طریق غیر جنسی بوجود می آید یک کلون است.
20- بکر زایی نوعی تولید مثل است که در آن فرد از تخمک لقاح نیافته رشد و نمو می یابد و در واقع نوعی تولید مثل جنسی است و فرزندان حاصل کاملا شبیه مادر هستند و در جاندارانی مانند بعضی از ماهی ها سوسمار ها و قورباغه ها، زنبور عسل ماده(فقط تولید زنبور عسل نر می کند) و قاصدک ها دیده می شود.
21- در چرحه زندگی هاپلوئیدی گامت ها با روش همجوشی در هم الحاق می شوند و در چرخه دیپلوئیدی از طریق لقاح.
22- چرخه زندگی انسان دیپلوئیدی است.
زیست شناسی دریچه ای است به سوی شناخت خدا .